Dồn toàn lực đưa 11 trường nội trú vùng biên về đích trước thềm năm học mới

Chạy đua với thời gian

Những ngày cuối tháng 8, trên các công trường trường nội trú liên cấp nơi biên giới Cao Bằng, thời gian dường như trôi nhanh hơn. Mưa vừa ngớt, máy lại nổ. Mặt bằng còn sũng nước, công nhân đã trở lại vị trí. Ngoài sân, máy xúc, máy lu tranh thủ làm những phần việc có thể; bên trong các khối nhà, thợ xây, thợ trát, thợ điện, thợ nước, thợ cơ khí chia nhau từng tầng, từng phòng. Chỗ nào đủ điều kiện thì làm trước, việc nào có thể triển khai song song thì không chờ nhau. Ngày nối đêm, ca này tiếp ca khác.

Ở Trà Lĩnh, anh Vương Văn Đình cùng tốp thợ đang tập trung hoàn thiện các hạng mục ngoài trời. Công việc phụ thuộc nhiều vào thời tiết, đúng nghĩa “nhìn trời mà làm”. Cứ trời tạnh là anh em lại ra công trường; thời tiết thuận lợi thì tăng ca, làm cả ban đêm để bù lại những giờ bị gián đoạn vì mưa. “Có hôm không mưa thì chúng tôi làm đêm. Mấy hôm nay mưa nhiều quá, sáng làm được một lúc thì lại mưa. Anh em cũng chỉ biết cố gắng, tranh thủ làm từng phút, từng giờ”, anh Đình chia sẻ.

Khó khăn về thời tiết ở Trà Lĩnh cũng là tình trạng chung tại 11 công trường trong suốt nhiều tháng qua. Các dự án được triển khai đồng loạt trong thời gian ngắn, trên địa bàn miền núi, biên giới, mỗi công trường lại có những trở ngại riêng. Quang Hán có nền đất yếu; Đàm Thủy, Lũng Nặm nhiều đá; Trường Hà, Đình Phong có độ chênh cao lớn. Nguồn đất đắp, vị trí đổ thải hạn chế. Mùa mưa đến sớm, mưa nhiều và kéo dài làm chậm việc san nền, thi công móng, vận chuyển vật liệu và hoàn thiện hạ tầng ngoài nhà. Cùng thời điểm, nhiều công trình trọng điểm được triển khai trên địa bàn, khiến việc huy động nhân lực, máy móc, vật tư càng khó khăn.

Bên cạnh những nguyên nhân khách quan, những hạn chế trong quá trình triển khai cũng được thẳng thắn chỉ ra. Có thời điểm hồ sơ thiết kế, dự toán một số hạng mục chưa đáp ứng tiến độ; một số nhà thầu huy động nhân lực, vật tư, thiết bị chưa đạt yêu cầu; phối hợp giữa thiết kế, giám sát và thi công có lúc chưa kịp thời.

Trước áp lực tiến độ, tỉnh yêu cầu vướng ở đâu phải tháo gỡ ở đó, không để khó khăn kéo dài làm chậm công trình. Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa liên tục kiểm tra các dự án, có ngày trực tiếp kiểm tra nhiều trường; từ từng khối nhà, khu lớp học, nhà ăn, khu nội trú đến đường nội bộ, taluy, hệ thống thoát nước. Những hạng mục chậm được chỉ rõ nguyên nhân, yêu cầu bổ sung nhân lực, máy móc và xác định cụ thể thời gian hoàn thành.

Cách tổ chức thi công cũng được điều chỉnh theo từng khối nhà, từng hạng mục, từng mũi. Các nhà thầu tăng nhân lực, máy móc, cốp pha; mở thêm mũi thi công, tổ chức nhiều ca, nhiều kíp. Tầng trên làm kết cấu, tầng dưới xây, trát, hoàn thiện; các hạng mục đủ điều kiện được nghiệm thu cuốn chiếu. Ngày mưa, không làm được ngoài trời thì chuyển nhân lực vào các phần việc trong nhà, tận dụng tối đa thời gian còn lại.

Càng gần ngày khai giảng, yêu cầu đặt ra càng cao. Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa nhấn mạnh: “Tinh thần quyết liệt còn phải quyết liệt hơn giai đoạn đầu. Đoạn cuối, khi về đích, ta hay mỏi, hay chùng xuống thì lúc này lại phải căng hơn nữa. Trước là 100% thì bây giờ là 200%. Quyết tâm, quyết liệt, không bàn lùi”.

Quyết liệt đẩy nhanh tiến độ, nhưng chất lượng và an toàn công trình phải được bảo đảm. Bởi đích đến không chỉ là hoàn thành các hạng mục, mà là những ngôi trường đủ điều kiện đón học sinh vào học, ăn ở và sinh hoạt ngay trong năm học mới.

Hợp sức gỡ “điểm nghẽn”

Càng về chặng nước rút, những khó khăn phát sinh càng đòi hỏi phải xử lý nhanh, ngay từ công trường. Không chỉ tăng người, tăng máy, chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu và địa phương cùng rà soát từng vướng mắc, tìm giải pháp phù hợp với thực tế. Khó ở đâu, gỡ ở đó; một khâu bị chậm có thể ảnh hưởng đến cả công trình nên không thể là việc riêng của một đơn vị.

Ở Quang Hán, khó khăn lớn là địa chất phức tạp. Khi bóc mở mặt bằng, nhiều vị trí xuất hiện nền đất yếu, đất phong hóa xen đá nứt nẻ; có khu vực phải đào sâu vào sườn đồi, tạo độ chênh cao lớn. Chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, giám sát và nhà thầu cùng rà soát, điều chỉnh giải pháp; bóc bỏ nền đất yếu, thay đất, lu lèn, đồng thời triển khai kè, gia cố taluy và hệ thống thoát nước tại những vị trí cần thiết.

Ông Vũ Trung Anh, Chỉ huy trưởng công trình, Công ty TNHH Đông Dương cho biết, địa chất thực tế khác với dự kiến khiến việc thi công hạ tầng mất nhiều thời gian. Nhà thầu phải làm kè sớm để giữ nền đất, bảo đảm an toàn và tạo mặt bằng tiếp tục triển khai các hạng mục.

Ở Tổng Cọt, tiến độ được đẩy nhanh nhờ giải pháp mở thêm đường công vụ. Mưa kéo dài khiến đường nội bộ lầy lún, xe chở vật liệu, máy móc khó tiếp cận các mũi thi công. Trước tình hình đó, Ban Quản lý dự án, tư vấn giám sát và các nhà thầu thống nhất mở tuyến đường tạm; các nhà thầu cùng chia sẻ kinh phí để triển khai. Ông Hà Quang Hạnh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Xây dựng Giao thông Miền Bắc cho biết, các nhà thầu thống nhất đầu tư kinh phí làm đường để bảo đảm tiến độ, “kịp cho các cháu vào khai giảng”.

Tuyến đường không chỉ tháo gỡ khó khăn về vận chuyển mà còn cho thấy sự chủ động, chia sẻ trách nhiệm giữa các nhà thầu vì tiến độ chung của công trình.

Tinh thần ấy cũng thể hiện rõ ở Đàm Thủy, nơi các nhà thầu phối hợp nhân lực, máy móc, tổ chức nhiều mũi thi công. Ông Lê Văn Tá, Giám đốc Công ty Việt Hùng cho biết, lực lượng được chia thành ba ca, luân phiên làm ngày, làm đêm. “Đây là một nhiệm vụ chính trị của tỉnh cũng như của doanh nghiệp, phải quyết tâm hoàn thành để về đích đúng hẹn, kịp khai giảng cho các cháu”.

Không chỉ chủ đầu tư, nhà thầu, các lực lượng tại địa phương cũng chung sức. Tại Quang Trung, xã tăng cường 15 dân quân, điều động một đội thợ 10 người từ công trình cải tạo Trường Mầm non Quang Trung sang hỗ trợ, đồng thời huy động thêm lao động có tay nghề tại các xóm. Tại Phục Hòa, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 3 cùng công nhân vận chuyển vật liệu, san lấp mặt bằng, ghép cốp pha, dọn dẹp công trường. Chiến sĩ Phạm Văn Tuấn, Tiểu đội trưởng, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 12, Sư đoàn 3 chia sẻ, đây “không chỉ là công trình phục vụ việc giảng dạy mà còn là nơi chắp cánh ước mơ cho các em học sinh trong tương lai”.

Với vai trò chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án đầu tư và xây dựng tỉnh phân công cán bộ bám sát công trường, kiểm soát tiến độ từng hạng mục; phối hợp xử lý vướng mắc, nghiệm thu cuốn chiếu, kịp thời báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền.

Về đích vì học sinh vùng biên

Ngày 30/7, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh được vận hành thử; ngày 13/8, trường tại Hạ Lang vận hành thử. Không chờ tất cả các hạng mục hoàn thiện, những khu vực đủ điều kiện được đưa vào sử dụng để giáo viên, học sinh trực tiếp trải nghiệm một ngày học thực tế. Qua đó, những bất cập về cơ sở vật chất, tổ chức sinh hoạt, quản lý học sinh được phát hiện, khắc phục trước khi trường chính thức hoạt động.

Tại Hạ Lang, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa nói: “Cũng như chúng ta xây nhà ấy, không vận hành thử thì không biết được những khiếm khuyết nó nằm ở đâu”.

Học sinh được đón vào trường, điểm danh, học, ăn, nghỉ, sinh hoạt, tự học; giáo viên thực hiện công tác trực, quản lý học sinh ra vào và xử lý các tình huống phát sinh. Từ kết quả vận hành thử tại Trà Lĩnh và Hạ Lang, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu ngành giáo dục, ban quản lý dự án, các đơn vị tư vấn và địa phương xây dựng quy trình chung để áp dụng cho các trường tiếp theo. Những bất cập được phát hiện phải kịp thời khắc phục, đồng thời rút kinh nghiệm để quá trình vận hành các trường sau tốt hơn.

Bởi với trường nội trú, hoàn thành công trình mới chỉ là một phần công việc. Sau giờ học là bữa cơm, giấc ngủ, giờ tự học, sinh hoạt tập thể; nhiều học sinh lần đầu xa gia đình, cần sự chăm sóc, quản lý thường xuyên của thầy cô. Vì vậy, yêu cầu bảo đảm “ăn - học - ngủ” được tỉnh đặt ra trong quá trình hoàn thiện, vận hành các trường. Mỗi phòng học, khu nội trú, bếp ăn hay lối đi đều phải hướng tới sự thuận tiện, an toàn cho học sinh.

Phía sau 11 công trình còn là mục tiêu tạo thêm điều kiện để trẻ em vùng biên được đến trường và học tập lâu dài. Chuẩn bị năm học mới, qua rà soát 37.299 học sinh toàn tỉnh có 646 trường hợp có nguy cơ không đến trường do hoàn cảnh kinh tế, thiếu giấy tờ, người chăm sóc, giám hộ và một số nguyên nhân khác. Tỉnh yêu cầu ngành giáo dục có giải pháp, bảo đảm không em nào bỏ lỡ cơ hội đến trường.

Ở vùng biên, đường xa, địa hình chia cắt, hoàn cảnh gia đình khó khăn vẫn là trở ngại đối với việc học của nhiều học sinh. Những trường nội trú liên cấp được đầu tư đồng bộ sẽ giúp các em có điều kiện học tập, ăn ở, sinh hoạt tốt hơn, thêm cơ hội gắn bó lâu dài với trường lớp. Giá trị của 11 công trình vì thế không chỉ ở những dãy phòng học, nhà ăn, khu nội trú mới, mà còn ở cơ hội học tập được mở rộng cho trẻ em nơi biên cương.

Ngày 5/9 đang đến gần. Trên các công trường vẫn còn những hạng mục phải hoàn thiện, thiết bị phải lắp đặt, chạy thử. Dù thời gian gấp, thời tiết còn nhiều bất lợi, 11 ngôi trường đang từng ngày thành hình từ sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh và nỗ lực của chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị tư vấn, lực lượng vũ trang, chính quyền địa phương cùng những người thợ trên công trường..

Rồi những giàn giáo sẽ được tháo xuống, tiếng máy sẽ thưa dần. Trên khoảng sân hôm nay còn in dấu bánh xe công trình sẽ là bước chân học trò; những căn phòng còn vương mùi sơn mới sẽ sáng đèn, bếp ăn sẽ đỏ lửa, khu nội trú sẽ đón những học sinh đầu tiên. Khi ấy, thành quả của những tháng ngày dồn sức không chỉ là 11 công trình hoàn thành đúng hẹn, mà là những mái trường được dựng lên bằng trách nhiệm và sự chung sức, để học sinh nơi biên cương có thêm điều kiện học tập, trưởng thành và viết tiếp những ước mơ từ quê hương mình.